Clocks · Table clock
Table clock by Johannes Pieter Kroese, c. 1780
- Maker / attribution
- Johannes Pieter Kroese (maker)
- Date
- c. 1780
- Historical period
- Precision & Scientific Horology (1750 – 1850)
- Country of origin
- Unrecorded in source
- Object type
- Table clock
- Materials / technique
- tortoise shell, copper (metal), tin (metal), oak (wood)
- Dimensions
- height 96.5 cm x width 48.5 cm x depth 20.5 cm
- Holding institution
- Rijksmuseum
- Accession / object no.
- BK-2006-16
- Credit line
- Gift of Mr Meijers, Breda and Mrs Meijers, Breda
- Catalogue title (original)
- Tafelklok of consoleklok, gefineerd met marqueterie van koper en tin op een fond van schildpad (Dutch)
View the source record ↗ (opens another website in a new tab)Suggest a correction
Record summary
Held and catalogued by Rijksmuseum (object number BK-2006-16), this is a table clock by Johannes Pieter Kroese, dated c. 1780. The Atlas places it in the Precision & Scientific Horology period (1750 – 1850) of its Clocks collection. Materials and techniques recorded by the source: tortoise shell, copper (metal), tin (metal), oak (wood). Recorded dimensions: height 96.5 cm x width 48.5 cm x depth 20.5 cm. The record is illustrated with 1 photograph.
Assembled from the source record's structured fields. Dates and attributions are given as the source states them; where a field is missing the Atlas leaves it blank rather than estimating.
Catalogue description
Description — Rijksmuseum (Dutch)
Tafelklok of consoleklok van eikenhout, gefineerd met marqueterie van koper en tin op een fond van schildpad op rode foelie, en met verguld bronzen beslag. De kast heeft een gewelfde onderkant en gebogen zijden. Hij verjongt zich naar boven toe en wordt bekroond door een afneembare kap. De kast heeft in de voorzijde een rechte vensterdeur met een geknakt boogvormige bovenrand, omgeven door een profielrand van schildpad, waarbinnen een gegoten koperen rand met balusters en slingers. De gegraveerde wijzerplaat van wit gekleurd metaal wordt omgeven door vier gegoten hoekstukken met vrouwenfiguren. In de lunet wordt een ronde plaat van wit gekleurd metaal, gegraveerd met de zon, geflankeerd door gegoten zwikstukken met dolfijnen. De wijzerplaat is bevestigd op een koperen plaat met een gegraveerde rand met midden onder de signatuur IP KROESE AMSTERDAM. Onder de wijzerplaat bevindt zich een houten, met zwarte stof beklede plaat, waarop in het midden een ovaal, verguld koperen, gestrikt medaillon met Apollo (?) met boog en pijlenkoker, afhangend van laurierslingers. Het wordt geflankeerd door ornamenten met dezelfde dolfijnen die ook in de lunet voorkomen, bloemtakken, en trompetblazende zeemeerminnen. De kast en de kap zijn aan de voor- en zijkanten ingelegd met blad- en bloemranken. De kast rust op vier koperen poten met rocailles en bladeren en vertoont op de vier bovenste hoeken gebaarde maskers. Langs de randen rijk versierd beslag. De kap wordt bekroond door een verguld bronzen jongetje. De klok heeft een slingeruurwerk, uurslagwerk en repetitie.
Shown in the original language of the source catalogue. An editor-reviewed English translation has not yet been published; we do not publish machine translations as authoritative text.
Inscriptions & marks
signature: ‘IP KROESE AMSTERDAM’
Historical context
Precision & Scientific Horology (1750 – 1850)
Harrison solves longitude; Mudge invents the lever; Breguet's Paris workshop defines the modern watch.
The age of the deadbeat escapement, compensated pendulums and observatory regulators. Domestic clocks spread through the middle classes: English longcase and bracket clocks, French gilt-bronze mantel clocks, Viennese Biedermeier wall clocks, Black Forest painted-shield clocks, and the first American shelf clocks.
Read the period in the timelineMore clocks from this periodEarlier: Early Modern Horology
Atlas type guide
Bracket, table and spring-driven clocks
Spring-driven clocks freed timekeeping from the hanging weight. The coiled mainspring, documented from the fifteenth century, made portable table clocks possible; to even out its declining force, makers used the fusee, a conical pulley connected to the barrel by a gut line or chain. Renaissance table clocks from Augsburg and Nuremberg — drum-shaped, square or tower-shaped in gilt brass — were luxury scientific objects, often with astronomical dials and alarms.
After the pendulum, English makers developed the bracket clock: a wooden case with a carrying handle, a short pendulum with a verge escapement, and often repeating work to sound the hours on demand at night. Later examples use the anchor escapement. In the nineteenth century, 'table clock' became a broad term for spring clocks of every nationality.
What to look for
- A fusee in the movement (cone-shaped pulley) and the type of line — gut or chain.
- Verge escapement with a short bob pendulum, often with a decoratively engraved backplate.
- Repeat cords or buttons that make the clock strike again on demand.
- Gilt-brass engraved cases and horizontal dials on Renaissance pieces.
- Case shapes: inverted bell, bell top, break-arch, lancet or balloon.
Dating clues
- Drum and tower table clocks: c. 1520–1650.
- Ebony veneered English bracket clocks with verge escapements: c. 1670–1800.
- Engraved backplates were usual on English clocks until c. 1800, then generally plain.
General guidance written by the Atlas editors about this kind of object. It is not a statement about this particular piece; for that, rely on the source record above and on physical examination.
Related records
Clocks · c. 1780
Longcase clock by Louis George, Eberswalde, c. 1780
Museum Eberswalde
Clocks · 1780s (inferred: the museum dates the style to the 1780s and the music includes Gluck's Iphigénie en Tauride of 1779)
Musical longcase clock, Roentgen workshop, Neuwied, 1780s
Badisches Landesmuseum Karlsruhe
Clocks · 1740–1760
Longcase clock, English, 1740–1760, japanned wood, John Ellicott
Victoria and Albert Museum, London
Clocks · 1740–60
Tall clock by Samuel Bagnall, United States, 1740–60
The Metropolitan Museum of Art, New York
Clocks · c.1750
Long-case clock, English, ca. 1750, by Richard Peyton of Gloucester
Victoria and Albert Museum, London
Clocks · 1750–1800
Bracket clock in metal case with scroll handles and flamed-shaped top signed by Pierre Seignoret, Clockmaket to the the Comte d'Artois
Victoria and Albert Museum, London
Clocks · c. 1750
Clock by Georg Gfell, Germany, c. 1750
German Clock Museum
Clocks · 1750–1799
Cuckoo / black forest clock, Germany, 1750–1799
Badisches Landesmuseum Karlsruhe